Uit recente statistische gegevens blijkt dat mannen en vrouwen die hoog op zijn geleid niet enkel en alleen ouder worden maar eveneens gemiddeld op een latere leeftijd dement worden dan mensen met een lagere opleidingsgraad. Dit heeft te maken met het feit dat de hersenen van deze hoger opgeleide personen meer actief zijn en als gevolg daarvan het afsterven van hersencellen af wordt geremd.
Er bestaan een aantal verschillende soorten dementie waarbij men bij enkele daarvan duidelijke oorzaken aan kan wijzen zoals bijvoorbeeld bij vasculaire dementie, die het gevolg is van één of meerdere herseninfarcten. Maar ook bij de zogenaamde ziekte van Pick is een oorzaak aan te wijzen, te weten een aantasting van de frontale cortex waardoor er een snelle aftakeling plaatsvindt van de hersencellen. Bij de aandoening Normal Pressure Hydrocephalus is de aanmaak en de afvoer van hersenvocht uit balans geraakt. Overige oorzaken van dementie zijn onder andere: het gebruik van alcohol, syfilis, hoofdletsel, een tumor en de ziekte aids.
In een groot deel van alle gevallen van dementie is een exacte diagnose pas na het overlijden van de betreffende patiënt te stellen. Bij de sectie op patiënten welke overleden zijn, terwijl deze aan dementie leden, wordt vaak een combinatie van oorzaken aangetroffen, bijvoorbeeld gemengde beelden van vasculaire dementie en de ziekte van Alzheimer, of Lewy body-dementie samen met de ziekte van Alzheimer dan wel met vasculaire dementie.
Van secundaire dementie wordt doorgaans gesproken op het moment dat er een omkeerbare achteruitgang van de verstandelijke vermogens is door een te behandelen oorzaak.